Telegram ve WhatsApp Üzerinden Görev/Yatırım Dolandırıcılığı: Mağdurlar İçin Savcılık Süreci

I. Görev ve Yatırım Dolandırıcılığı Nasıl Ortaya Çıkar?

Video beğenme, ürün değerlendirme veya basit görevlerle kazanç sağlama vaadi, bir süre sonra para yatırma talebine dönüşebilir. Yatırım gruplarında ise ekranda kazanç gösterilip parayı çekmek için “vergi”, “teminat” ya da “hesap açma bedeli” istenebilir. Böyle bir olayda mesajlar, verilen vaatler ve gerçek para hareketleri birlikte incelenir.

SPK, WhatsApp ve Telegram grupları üzerinden yetkisiz yatırım yönlendirmelerine dikkat çekmiştir. Ancak her yatırım zararı dolandırıcılık değildir. TCK m.157–158 bakımından kişinin nasıl aldatıldığı, bunun sonucunda hangi ödemeyi yaptığı ve kimin yarar sağladığı araştırılır. Suçun hukuki niteliği, yalnızca kullanılan uygulamaya göre belirlenmez. SPK açıklaması, TCK, m.157–158.

II. Mesajlar Silinmeden Hangi Kayıtlar Korunmalı?

Telegram’da bire bir sohbetler karşı tarafça her iki taraftan silinebilir. Bu nedenle konuşmanın telefonda görünmeye devam edeceğine güvenilmemelidir. Telegram’ın resmî açıklaması.

Ekran görüntülerinde yalnızca para istenen mesajın değil, verilen vaadin ve ödeme talimatının da bulunması önemlidir. Tarih ve saatler, profil bilgileri, görünen telefon numarası veya kullanıcı adı kaydedilebilir. Profil ekranıyla konuşma arasındaki bağlantıyı gösteren bir ekran kaydı da alınabilir. Görüntüleri kırpmadan veya değiştirmeden, asıl dosyalarıyla saklamak incelemeyi kolaylaştırır.

Bilgisayardaki Telegram uygulamasında, desteklenen sohbetler için “Sohbet geçmişini dışa aktar” seçeneği bulunur. Bu seçenek konuşmayı dosya olarak saklamaya yardımcı olur; kullanılamıyorsa ekran görüntüsü almak ertelenmemelidir. Telegram, sohbet dışa aktarma.

Kullanıcı adı değişebileceğinden mevcut profil bilgileri ve grup bağlantıları da korunmalıdır. Elinizde sayısal kullanıcı kimliği (ID) varsa dosyaya eklenebilir; ID tespit etmek suç duyurusunun ön şartı değildir. Bunun için tanınmayan botlara giriş kodu veya özel belgeler vermek gerekmez. Telegram, kullanıcı kimlikleri.

Ekran görüntüsü almak resmî delil tespitiyle aynı işlem değildir; kayıtların doğruluğu ve olayla bağlantısı gerektiğinde ayrıca incelenir. Mesajlar silinmiş olsa da dekontlar, önceden alınmış kopyalar ve diğer iletişim bilgileriyle başvuru yapılabilir. Silinen bütün mesajların mutlaka geri getirileceği söylenemez.

III. Dekontta “Yatırım” veya “Görev No” Yazması Ne Anlama Gelir?

Dekonta “yatırım” yazılması, tek başına dolandırıcılık iddiasını ortadan kaldırmaz. Açıklama, mesajlarla ve olayın bütünüyle birlikte değerlendirilir. Örneğin karşı taraf belirli bir görev numarasını açıklamaya yazdırmışsa, bu talimatı içeren mesaj ile dekontun birlikte sunulması ödemenin nedenini gösterebilir. Suç değerlendirmesinde belirleyici olan, transferin hangi hileli anlatım sonucunda yapıldığıdır. TCK, m.157–158.

Farklı hesaplara yapılan ödemeler ayrı ayrı gösterilmelidir. Her işlem için tarih, tutar, alıcı adı, IBAN ve ilgili ödeme mesajı eşleştirilebilir. Başlangıçta geri gönderilen küçük tutarlar da kayıtlara eklenmelidir. Uygulama ekranında görünen kazanç ile gerçekten gönderilen ve geri alınan para birbirinden ayrılmalıdır.

IV. Savcılığa Başvuru ve Soruşturma

CMK m.158 uyarınca Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa başvurulabilir. Başvuru yazılı yapılabileceği gibi sözlü anlatımın tutanağa geçirilmesiyle de yapılabilir. Failin gerçek adı bilinmiyorsa mevcut hesap, numara ve bağlantılar belirtilerek olay anlatılabilir. CMK, m.158.

İlk mesajdan son ödeme talebine kadar olayın tarih sırasıyla anlatılması dosyayı anlaşılır kılar. Vaat edilen iş veya yatırım, ödeme gerekçeleri ve para çekmenin nasıl engellendiği açıklanmalı; dekontlar ve konuşmalar ilgili aşamalarla eşleştirilmelidir.

Savcılık; banka kayıtlarını, paranın sonraki hareketlerini, hesapları kullanan kişileri ve bağlantılı olayları araştırabilir. Mağdurun bu bilgilerin tamamını kendisinin bulması beklenmez. CMK m.160–161 uyarınca soruşturma makamı şüphelinin lehine ve aleyhine delilleri toplar. CMK, m.160–161.

Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 03.06.2024 tarihli, E.2023/5132, K.2024/7356 sayılı kararı bu açıdan önemlidir. WhatsApp üzerinden yatırım vaadiyle para gönderilen olayda; ayrıntılı mağdur beyanı ve mesaj görüntülerinin alınması, kimliği belirlenen hesap sahibinin ifadesi ile hesap hareketlerinin incelenmesi ve aynı telefon ile bağlantının kullanıldığı benzer olayların araştırılması gerektiği belirtilmiştir.

Karar, yabancı platform kullanıldığı gerekçesiyle araştırmanın erken sonlandırılamayacağını gösterir. Bir mahkûmiyet veya para iadesi kararı değildir; eksik soruşturmaya ilişkin kanun yararına bozma kararıdır. Kararın resmî tam metni.

V. Banka Hesabına Tedbir Konulabilir mi?

Paranın başka hesaplara aktarılması ihtimali nedeniyle bankaya kendi resmî kanallarından gecikmeden bildirim yapılması önemlidir. Savcılık başvurusunda da transfer bilgileri ve aktarılma riski açıklanarak uygun tedbirlerin ivedilikle değerlendirilmesi istenebilir. Bildirim veya suç duyurusu, tamamlanmış transferin otomatik olarak geri alınmasını sağlamaz.

CMK m.128/A: Hesabın askıya alınması

CMK m.128/A, maddede sayılan suçlara ilişkin makul şüphe bulunması hâlinde banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısına ilgili hesabı 48 saate kadar askıya alma yetkisi verir. Kapsamda, TCK m.158/1-f ve l bentlerindeki nitelikli dolandırıcılık hâlleri de bulunur. Kuruluş, askıya alma işlemini ve hesap hareketlerini derhâl savcılığa bildirir.

Bu süre içinde hesaptaki suça konu menfaate hâkim kararıyla; gecikmesinde sakınca varsa savcının yazılı emriyle el konulabilir. Savcının el koyma işlemi hâkim denetimine tabidir. Mağdura ait olduğu anlaşılan el konulmuş menfaatin soruşturma veya kovuşturma sırasında iadesi de maddede düzenlenmiştir. CMK, m.128/A.

48 saat, mağdurun şikâyet süresi değildir. Gecikmenin önemi, paranın aktarılabilmesi ve mevcut delillerin kaybolabilmesidir. Askıya alma, el koyma ve iade aynı işlem olmadığı için hiçbir aşama tek başına kesin tahsilat anlamına gelmez.

CMK m.128 ve MASAK incelemesi

CMK m.128, dolandırıcılık dâhil maddede sayılan suçlarda, somut delillere dayanan kuvvetli şüphe ve diğer koşullarla malvarlığına el koymayı düzenler. Bu madde kapsamında el koymaya hâkim karar verir; suçtan elde edilen değere ilişkin rapor şartı bulunur. CMK m.128/A’daki özel usulde ise bu rapor şartı aranmaz. CMK, m.128 ve m.128/A.

MASAK bakımından ayrı bir düzenleme olan 5549 sayılı Kanun m.19/A, aklama veya terörizmin finansmanı şüphesi taşıyan işlemlerin yetkili makam kararıyla yedi iş günü süreyle ertelenmesini düzenler. MASAK’a bildirim yapılması, tek başına hesaba bloke konulduğu anlamına gelmez. 5549 sayılı Kanun, m.19/A.

VI. IBAN Sahibinin Sorumluluğu ve Paranın Geri İstenmesi

Hesap sahibinin adı önemli bir başlangıç bilgisidir. Soruşturmada hesabı kimin kullandığı, hesap sahibinin olaydan haberi ve paranın nereye aktarıldığı araştırılır. Yalnızca dekontta adının bulunması üzerinden kişinin suçluluğu kesinleştirilemez. Bu konu hesap kiralama ve IBAN kullandırma yazısında ayrıca ele alınmıştır.

Ceza soruşturmasının yanında, koşulları varsa haksız fiil veya sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanan iade talepleri ve icra yolları da değerlendirilebilir. Ancak her IBAN sahibinden bütün tutarın otomatik olarak alınabileceği söylenemez; kişinin rolü ve para hareketleri incelenmelidir. Suç duyurusu yapılması da diğer başvuru sürelerini kendiliğinden korumaz. TBK, m.49, m.77–79 ve m.154. Ayrıntılar için dolandırıcılıkta para iadesi yazısı incelenebilir.

VII. Takipsizlik Kararı Verilirse

Savcılık, kamu davası açmaya yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâlinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verebilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir. CMK, m.172.

CMK m.173 uyarınca suçtan zarar gören, kararın kendisine tebliğinden itibaren iki hafta içinde yetkili sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir. İtirazda araştırılmamış banka hareketleri veya dosyaya alınmamış konuşmalar gibi somut eksikliklerin belirtilmesi önemlidir. Gerekli görülürse soruşturmanın genişletilmesi istenebilir. CMK, m.173.

VIII. “Paranızı Kurtaracağız” Diyenlere Karşı İkinci Mağduriyet Riski

İlk kayıptan sonra “Savcılıkla çalışıyoruz”, “Paranızın yerini bulduk” veya “İade için son vergiyi yatırın” diyen kişiler yeniden para isteyebilir. Daha önce dolandırılan kişilerin, kurum veya hukuk bürosu görünümüyle tekrar hedef alınması resmî tüketici uyarılarında da yer almaktadır. FTC, para kurtarma dolandırıcılıkları.

SPK da kurumun ve yöneticilerinin adları kullanılarak para talep edilmesine karşı uyarıda bulunmuştur. Logo, dosya numarası veya resmî görünümlü belge, talebin gerçek olduğunu tek başına göstermez. SPK, 10.03.2026 duyurusu.

Kurumla iletişim, gönderilen mesajdaki numara yerine bağımsız olarak ulaşılan resmî kanaldan kurulmalıdır. Avukat olduğunu söyleyen kişinin kimliği ve baro kaydı ayrıca kontrol edilebilir. Gerçek bir avukatlık hizmetinde ücret istenmesi olağandır; kesin para iadesi garantisi, kimliği doğrulamaktan kaçınma ve acele ödeme baskısı ise dikkat gerektirir. Banka şifresi, tek kullanımlık kod veya kripto cüzdan kurtarma kelimeleri paylaşılmamalıdır.

Bu yazı, 17 Ekim 2026 itibarıyla kontrol edilen mevzuat ve belirtilen kaynaklara dayanan genel bilgilendirmedir; somut bir olay için hukuki danışmanlık veya sonuç garantisi içermez.