12. Yargı Paketi TBMM'de Kabul Edildi: HAGB, Temyiz ve İdari Yargıda Neler Değişti?

I. Giriş

12. Yargı Paketi, 16 Temmuz 2026 itibarıyla TBMM Genel Kurulu”ndan geçti. Yürürlük için Cumhurbaşkanı onayı ve Resmî Gazete”de yayım gerekiyor. Paket; İcra ve İflas, Noterlik, Danıştay, İdari Yargılama Usulü, Hâkimler ve Savcılar, Türk Ceza Kanunu, Ceza Muhakemesi Kanunu, Kanuni Faiz ve Türk Medeni Kanunu”nda değişiklik yapıyor. Aşağıda her başlık kısa özet, etki alanı ve uygulamaya dönük notla birlikte verilmiştir.

II. İcra ve İflas: Mirasçılara Ait Taşınmazlarda İlk Artırma

Miras yoluyla intikal eden ve üçüncü kişilerin mülkiyet hakkı bulunmayan taşınmazlarda ortaklığın satış suretiyle giderilmesi kararı verildiğinde, birinci artırma sadece malik olan mirasçılar arasında yapılacak. Bu düzenleme, üçüncü kişilerin paya ortak olmasını önlemeyi ve aile içi ortaklıkların korunmasını hedefliyor. Uygulama bir defaya mahsus olacak; takip eden artırmalara herkes katılabilecek.

Elektronik satış portalına ilişkin ilan esasları da yeniden düzenlendi. Buna göre:

• Satış talep eden ve artırmaya katılmak isteyen alacaklı, süresinde başvurursa alacağı oranında teminattan muaf tutulacak.
• Açık artırmalarda Hazine de teminat göstermekten muaf olacak.
• Teklif eşiği, haczedilen malda muhammen kıymetin %50”si; sadece malik mirasçılar arasındaki ilk artırmada %100”ü; ikinci artırmada %50 + rüçhanlı alacaklar toplamı olarak ilanda yer alacak.
• İhale bedelini süresi içinde yatırmayan alıcıya, teklif bedelinin %5”i oranında idari para cezası uygulanacak.

III. Noterlikte Dijitalleşme: e-İmzalı Onaylı Örnek

Mahkeme, sulh ceza hâkimliği, cumhuriyet başsavcılığı ve soruşturmaya yetkili kılınan merciler, onaylı örnekleri noterden güvenli elektronik imzayla dijital olarak isteyebilecek. Noter evrakı tarayacak, imzalayacak ve ilgili mercie elektronik ortamda iletecek. Bu işlem için harç, vergi ve değerli kağıt ücreti alınmayacak; sadece posta ve kanunda düzenlenen tarife yol masrafı karşılanacak.

IV. Danıştay: Daire Yapısında 4 Yıllık Uzatım

Danıştay Kanunu”nda yapılan değişiklikle, daire sayısının 10”a düşürülmesi süreci 4 yıl daha uzatıldı. Boşalan her 2 üyelik için bir üye seçimi uygulaması 23 Temmuz 2030 tarihine kadar durduruldu.

V. İdari Yargıda Tek Hâkimli Davaların Kapsamı Genişledi

İdare mahkemesi tek hâkimli dava sınırı 486.000 TL”ye yükseltildi. Bu sınırın altındaki uyuşmazlıklar tek hâkim tarafından karara bağlanacak. Kapsama giren başlıca konular:

• Düzenleyici işlemler hariç, iptal davaları ve tam yargı davaları,
• Öğrencilerin uzaklaştırma ve ilişik kesme hariç disiplin, sınıf geçme, not, yurt, kredi ve burs işlemleri,
• Kamu görevlilerinin geçici görevlendirme, yolluk, lojman, izin işlemleri ile uyarma cezası,
• 65 yaş aylığı başvuruları,
• Mesleki faaliyeti geçici veya sürekli engelleyen kararlar hariç, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının disiplin cezaları.

Aynı 486.000 TL sınırının altındaki uyuşmazlıklar, vergi mahkemesi tek hâkimi tarafından da karara bağlanabilecek.

VI. İstinaf ve Temyiz: 55.000 TL Fark Kuralı

İstinaf aşamasında bölge idare mahkemesinin yetkileri genişletildi. BİM ilk derece kararının gerekçesini değiştirebilecek, maddi yanlışlıkları bizzat düzeltebilecek ve keşif, bilirkişi ya da duruşma eksikliklerini kendisi gidererek karar verebilecek.

Temyiz yolu ise belirgin biçimde daraltıldı:

• İstinaf sonrası yeniden verilen kararlar, tebliğden itibaren 30 gün içinde Danıştay”da temyiz edilebilecek.
• Tek hâkimle görülen davalar, Çiftçi Mallarının Korunması, Taşınmaz Mal Zilyedliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi ve Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunları kapsamındaki uyuşmazlıklar ile sadece vekâlet ücreti ve yargılama giderlerine ilişkin kararlar temyiz dışı bırakıldı.
• 270.000–920.000 TL bandındaki vergi, tam yargı ve idari işlem davaları için temyiz hükmü yürürlükten kaldırıldı.
• İstinaf sonrası yeniden verilen kararlarda, ilk derece ile BİM kararı arasındaki parasal fark 2026 için 55.000 TL”yi geçmiyorsa temyiz yoluna başvurulamayacak. Tek hâkimle karara bağlanan davalarda fark 55.000 TL”yi aşsa bile temyiz edilemeyecek.

VII. Adli Tıp ve Hâkim/Savcı Yardımcılarının Eğitimi

Adli Tıp Kurumu Kanunu değişikliğiyle ihtisas kurulu başkan ve üyeliklerinde uzmanlık veya doktora şartı aranacak; başkan ve üyelerin görev süresi 4 yıl olacak. Hâkimler ve Savcılar Kanunu değişikliği ise AYM”nin iptal kararları doğrultusunda hâkim ve savcı yardımcılarına Anayasa ve insan hakları, ceza, özel hukuk, idare, vergi ve usul hukuku ile duruşma yönetimi, gerekçeli karar yazımı ve kişisel gelişim başlıklarında yazılı ve sözlü sınav öngörüyor. Ayrıca hukuki bilgiyle çözümlenebilecek konularda bilirkişiye başvurulması uyarma cezası gerektirecek.

VIII. TCK m.158 — Hesap ve Ödeme Aracı Bilgisi Paylaşımında Ceza İndirimi

Türk Ceza Kanunu”nun 158. maddesine eklenen fıkrayla, dolandırıcılık ve nitelikli dolandırıcılık suçlarına iştirakin banka, kredi kartı, ödeme aracı, banka hesabı veya kripto varlık hesabına ilişkin zorunlu bilgi ya da aracı başkasına vermek fiili ile sınırlı kalması hâlinde verilecek ceza yarı oranında indirilecek.

A. Yeni düzenlemenin kapsamı

Düzenleme, son dönemde sıklıkla karşılaşılan hesap bilgisi devri ve ödeme aracı kötüye kullanımı fiillerine özgü bir iştirak hâlidir. Fiilin özü şudur: Sanık, dolandırıcılık zincirinin son halkası olmayıp yalnızca hesabın veya ödeme aracının kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgi veya aracı (örneğin banka hesap numarası, IBAN, kart numarası, son kullanma tarihi, CVV, mobil bankacılık giriş bilgileri veya kripto varlık cüzdan erişim bilgileri) başkasına vermektedir. Asıl dolandırıcılık eylemini gerçekleştiren kişiden farklı bir konumda olan bu iştirakçi, yeni fıkra gereğince yarı oranında daha az ceza alacaktır.

B. Yarı oran indirimden yararlanmanın koşulu

İndirim, fiilin bilgi veya araç verme ile sınırlı olmasına bağlıdır. İştirakçinin başkaca bir dolandırıcılık eylemi gerçekleştirmesi, paranın çekilmesine veya transfer edilmesine bizzat katılması, mağduru bizzat kandırması ya da örgüt faaliyeti kapsamında hareket etmesi hâllerinde indirim uygulanmaz. Bu hâllerde genel iştirak hükümleri (TCK m.37-39) ve örgütlü suç hükümleri geçerli olmaya devam eder.

C. Kimler yararlanabilir, kimler yararlanamaz

Yarı oran indirimden yararlanabilecek kişiler tipik olarak şunlardır:

• Kendi adına açılmış bir hesabı veya kartını tanımadığı kişilere kullandıranlar,
• Sosyal medya veya mesajlaşma uygulamaları üzerinden hesap veya kart bilgilerini paylaşanlar,
• Kripto varlık cüzdanı erişim bilgilerini başkasına devredenler,
• Sahte veya muvazaalı iş başvurusu süreçlerinde bilgilerini karşı tarafa iletenler.

Yararlanamayacak kişiler ise:

• Dolandırıcılık eylemini bizzat planlayanlar ve yönetenler,
• Üç veya daha fazla kişiyle birlikte hareket edenler (mevcut m.158/3 — yarı oran artırım uygulanır),
• Suç örgütü faaliyeti kapsamında hareket edenler (mevcut m.158/3 — bir kat artırım uygulanır),
• Bilgiyi verme dışında başkaca bir iştirak eylemi (azmettirme, yardım etme, fikir beyanı) gerçekleştirenler.

D. Uygulamada sık karşılaşılan durumlar

12. Yargı Paketi öncesinde bu tür iştirak eylemleri genel hükümlere göre değerlendiriliyordu. Yargıtay Ceza Genel Kurulu ve ceza dairelerinin yerleşik uygulamasında, hesap veya kart bilgisi paylaşan kişiler çoğu kez nitelikli dolandırıcılığa iştirakten (m.158) veya bazen özel hüküm niteliğindeki bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle nitelikli dolandırıcılıktan yargılanıyordu. Verilen cezalar üst sınıra yakın olabiliyor, iyi hâl indirimi uygulanmadığında 3 yıldan 10 yıla kadar hapis ile 5.000 güne kadar adli para cezası gündeme gelebiliyordu.

Yeni fıkra, bu tür bilinçsiz veya çaresiz konumdaki iştirakçilere yarı oran indirim getirerek ceza adaleti açısından önemli bir dengeleme sağlıyor. Özellikle ekonomik sıkıntı nedeniyle kendi hesabını kullandırmayı kabul eden kişiler ile sahte iş ilanlarına kananlar için önemli bir koruma alanı oluşuyor.

E. Yanılgıya düşülmemesi gereken noktalar

• Yarı oran indirim, iştirakçiyi tamamen aklamaz; cezanın yarısı uygulanmaya devam eder.
• Bilgi paylaşımı karşılığında herhangi bir menfaat elde edilmiş olması indirimi ortadan kaldırmaz; kural, fiilin bilgi vermeyle sınırlı kalmasına bakar.
• Yeni düzenleme caydırıcılığı azaltmaz; asıl dolandırıcı, örgüt yöneticisi veya bizzat eylemi gerçekleştiren kişiler aynı ceza aralığında kalır.
• Tazminat sorumluluğu ve mağdurun uğradığı zararın giderilmesi yükümlülüğü devam eder; indirim sadece ceza boyutunu etkiler.

12. Yargı Paketi, hesap bilgisi paylaşımı suretiyle iştirak eden kişiler için ceza dengesini yeniden kurgularken, asıl faillerin yanı sıra suç örgütlerinin de aynı ağırlıkla cezalandırılmasına imkân tanıyor.

IX. CMK — Genetik İnceleme Sonuçlarının Gizliliği

AYM”nin iptal kararı doğrultusunda Ceza Muhakemesi Kanunu değiştirildi. Genetik inceleme sonuçları kimlik bilgilerinden arındırılmış şekilde mahsus bir sisteme kaydedilecek ve bir örneği soruşturma veya kovuşturma dosyasında delil olarak saklanmak üzere ilgili mercilere gönderilecek.

X. HAGB — Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması

AYM”nin iptal kararı sonrası HAGB kurumu yeniden düzenlendi. CMK m.231 kapsamında uygulanacak yeni kurallar şöyle:

• Sanığa verilen ceza 2 yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezası olmalı,
• Sanık daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış olmalı,
• Mahkeme, sanığın yeniden suç işlemeyeceği yönünde kanaat edinmiş olmalı,
• Mağdurun veya kamunun uğradığı zarar tamamen giderilmiş olmalı.

HAGB uygulanamayacak istisnalar ise sınırlı tutuldu: İşkence, eziyet ve kamu görevlisinin görevi sırasında işlediği kötü muamele kapsamındaki suçlar HAGB dışında kalacak.

XI. Kanuni Faiz — TCMB Reeskont Oranının %80”i

AYM”nin iptaline uyularak Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun yeniden düzenlendi. Sözleşmeyle faiz oranı belirlenmediği durumlarda yıllık kanuni faiz, TCMB”nin önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının %80”i olarak uygulanacak. Bu oran, 30 Haziran itibarıyla bir önceki yılsonundan 5 puan veya daha fazla farklılaşırsa yılın ikinci yarısı için yeniden hesaplanacak.

XII. Türk Medeni Kanunu — Vesayet Altındaki Satışlar

Vesayet altındaki kişinin menfaati söz konusu olduğunda, değerli şeyler dışındaki taşınırlar vesayet makamının talimatıyla UYAP”a entegre elektronik satış portalı üzerinden açık artırmayla satılabilecek. Taşınmazlarda da aynı yöntem geçerli olacak; ihale, vesayet makamının 10 gün içinde vereceği onayla kesinleşecek. Bu hükümler düzenlemenin Resmî Gazete”de yayımından 3 ay sonra uygulanacak.

XIII. 12. Yargı Paketi Hakkında Sık Sorulan Sorular

HAGB şartları nelerdir? Sanığa 2 yıl veya daha az hapis ya da adli para cezası verilmiş olması, daha önce kasıtlı suçtan mahkûmiyet bulunmaması, yeniden suç işlemeyeceğine dair mahkeme kanaati ve mağdurun ya da kamunun zararının tamamen giderilmiş olması gerekir.

Tek hâkimli davalarda yeni parasal sınır kaçtır? 2026 yılı için 486.000 TL”yi aşmayan uyuşmazlıklar, idare ve vergi mahkemelerinde tek hâkim tarafından görülecek.

Temyiz yolu ne zaman kapalıdır? Tek hâkimle görülen davalarda, belirli kanunlardan doğan uyuşmazlıklarda ve sadece vekâlet ücreti ile yargılama giderlerine ilişkin kararlarda temyiz yolu kapalıdır. Ayrıca istinaf sonrası yeniden verilen kararlarda ilk derece ile BİM kararı arasındaki tutar farkı 2026 için 55.000 TL”yi geçmiyorsa da temyiz başvurusu yapılamaz.

Noterden onaylı örnek artık nasıl alınacak? Mahkeme ve savcılık, onaylı örneği noterden güvenli elektronik imzayla dijital olarak isteyebilecek. Bu işlem için harç, vergi ve değerli kağıt ücreti alınmayacak.

Dolandırıcılık suçunda kim ceza indiriminden yararlanır? Banka/kredi kartı, hesap veya kripto varlık bilgilerini başkasına veren iştirakçi yararlanır. Cezası yarı oranında indirilir.

Mirasçılara ait taşınmazlarda artırma nasıl yapılacak? Sadece malik mirasçıların katılımıyla bir defaya mahsus olmak üzere yapılacak. İkinci artırmaya herkes katılabilir.

Danıştay”da yapısal değişiklik var mı? Daire sayısının düşürülmesi süreci 4 yıl uzatıldı; her 2 üyelik için 1 üye seçimi uygulaması 23 Temmuz 2030”a kadar durduruldu.

Vesayet altındaki taşınır/taşınmaz satışları ne zaman başlıyor? Düzenlemenin Resmî Gazete”de yayımından 3 ay sonra uygulanacak.

Kanuni faiz oranı nasıl belirlenecek? TCMB”nin önceki yılın 31 Aralık”ında kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının %80”i esas alınacak. 30 Haziran”da bu oran 5 puan veya daha fazla değişirse yılın ikinci yarısı için yeniden hesaplanacak.

12. yargı paketi ne zaman yürürlüğe girecek? Cumhurbaşkanı onayı ve Resmî Gazete”de yayımın ardından yürürlüğe girecek. Bazı hükümler yayımdan 3 ay sonra uygulanacak.

---

Av. Fatih Dişçi — discilaw.com